4 ŞUBAT DÜNYA KANSER GÜNÜ VE KANSER İLE İLGİLİ BİLMEK İSTEDİĞİNİZ BİLGİLER RÖPORTAJIMIZDA MEVCUTTUR. RÖPORTAJ ŞANLIURFA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ’NDE GÖREV YAPAN DR. HASAN ALİ YÜCEL İLE YAPILMIŞTIR.
1) İLK OLARAK SÖYLEMEK İSTEDİKLERİNİZ NELERDİR?
n KANSER ÖNEMLİ BİR HALK SAĞLIĞI SORUNUDUR. SEBEBİ BİLİNEN ÖLÜMLER SIRALAMASINDA KALP VE DAMAR HASTALIKLARINDAN SONRA 2. SIRADA YER ALMAKTADIR.
n ÖLDÜRÜCÜLÜĞÜ YANINDA BIRAKTIĞI SAKATLIKLAR, TEDAVİSİNDE Kİ YÜKSEK MALİYETLER NEDENİYLE İŞGÜCÜNDE VE ÜLKE EKONOMİSİNDE ÇOK CİDDİ KAYIPLARA NEDEN OLMAKTADIR.
n KANSER KONUSUNDA TOPLUMDA FARKINDALIĞIN SAĞLANMASI VE TOPLUM BİLİNCİNİN GELİŞTİRİLMESİ KANSERLE MÜCADELEDE EN ETKİLİ YÖNTEMDİR.
n BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA KANSER EYLEM PLANLARI YAPILMAKTA, TÜTÜN KONTROLÜ, DENGELİ BESLENME, FİZİKSEL AKTİVİTE VE KORUNMA ODAKLI MÜCADELE STRATEJİLERİ OLUŞTURULMAKTADIR.TOPLUMDA FARINDALIK SAĞLANMASI ADINA YAPMIŞ OLDUĞUNUZ BU PROĞRAM İÇİN ÖNCELİKLE SİZE TEŞEKKÜR EDERİM.
2) KANSER NEDEN ÖNEMLİDİR?
n DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ VERİLERİNE GÖRE;
à HER YIL 10 MİLYON YENİ KANSER OLGUSU
à HER YIL 6 MİLYON KANSERE BAĞLI ÖLÜM GÖRÜLMEKTEDİR.
n TÜRKİYE’DE YENİ KANSERLİ HASTA SAYISI:
à2002 YILI: 91.000
à2005 YILI:125.000
2002’DEN 2005’E (4 YILDA) KANSER İNSİDANS’INDA
TOPLAM ARTIŞ: % 37 (BU DÖNEMDE ABD’DEKİ ARTIŞ: % 7)
n BU ARTIŞ HIZI OLDUKÇA KORKUTUCU VE BELKİDE 2030 YILINDA ÜLKE EKONOMİSİ BU TEDAVİ MALİYETİNİN ALTINDAN KALKAMAYACAK DURUMA GELECEK.
3) KETEM NEDİR? NEREDEDİR?
n KETEM KANSER ERKEN TEŞHİS, TARAMA VE EĞİTİM MERKEZİNİN KISA ADIDIR. 2006 YILI NİSAN AYINDA KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM HASTANESİNE ENTEGRE OLARAK KURULDU, MERKEZİMİZ HALEN BU HASTANEDE HİZMET VERMEYE DEVAM ETMEKTEDİR.
n ANCAK BURADA Kİ FİZİKİ KOŞULLARIN YETERSİZLİĞİ NEDENİYLE YAKLAŞIK 2 AY SONRA YANİ 2010 NİSAN AYINDA ŞANLIURFA EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİNE, HALK ARASINDA Kİ ADIYLA 500 YATAKLI DEVLET HASTANESİNE TAŞINACAK VE HİZMETE BURADA DEVAM EDECEKTİR.
4) KETEMİN FAALİYETLERİNDEN BAHSEDER MİSİNİZ?
n KETEM ADINDAN DA ANLAŞILACAĞI GİBİ ERKEN TEŞHİS, TARAMA VE EĞİTİM MERKEZİ.
n SAĞLIKLI HERHANGİ BİR ŞİKAYETİ OLMAYAN İNSANLARI MUAYENE EDİP TETKİKLERİNİ YAPARAK ERKEN TEŞHİSİ MÜMKÜN OLAN KANSERLERİ TESPİT EDİP TEDAVİ İÇİN YÖNLENDİRMEKTEDİR.
n TARAMA TESTİ OLAN KANSERLER İÇİN TOPLUM TABANLI TARAMA YAPMAKTA VE
n KANSER KONUSUNDA EĞİTİMLER YAPARAK KANSERE KARŞI TOPLUMDA FARKINDALIK SAĞLAMAYA ÇALIŞMAKTADIR.
5) KANSER TARAMASI NE DEMEKTİR? NASIL YAPILIR?
n KANSER TARAMASI, KANSERİ TEDAVİSİNİN ÇOK DAHA KOLAY VE ETKİLİ OLABİLDİĞİ ERKEN EVRELERDE YAKALAYABİLMEK İÇİN TEST VE MUAYENE YAPILMASI ANLAMINA GELMEKTEDİR.
n TARAMA, TOPLUMUN BELLİ BİR KESİMİNDE HERHANGİ BİR ŞİKAYETİ OLMAYAN İNSANLARIN DAVET EDİLEREK VEYA KENDİLİĞİNDEN BU TİP MERKEZLERE BAŞVRUMASI İLE YAPILMAKTADIR.
n BİR KANSERİ TARAYABİLMEK İÇİN TARAMA TESTİ OLMALI VE BU;
UCUZ OLMALI Kİ; HERKES YAPTIRABİLSİN,
KOLAY UYGULANABİLİR OLMALI, YANİ HASTAYA HERHANGİ BİR AĞRI, ACI VERMEMELİ,
VE TABİKİ ETKİN OLMALI, YANİ KİŞİDE O HASTALIĞIN OLUP OLMADIĞINI % 100’E YAKIN OLARAK BİZE GÖSTERMELİ Kİ YİNE HERKES YAPTIRABİLSİN.
n ŞUAN İÇİN RAHİM AĞZI, MEME, BAĞIRSAK, PROSTAT VE BAZI CİLT KANSERLERİNDE BU TİP TARAMA TESTLERİ MEVCUT. MERKEZİMİZDE ŞİMDİLİK RAHİM AĞZI VE MEME KANSERİ TARAMALARI YAPILMAKTA OLUP, YAKIN ZAMANDA BAĞIRSAK KANSERİ TARAMASINA DA BAŞLANACAKTIR.
6) RAHİM AĞZI KANSERİ TARAMASI İÇİN KİMLER BAŞVURMALIDIR?
n RAHİM AĞZI KANSERİ ERKEN TEŞHİS EDİLDİĞİNDE % 100 TEDAVİ EDİLEBİLEN BİR KANSERDİR. KİŞİYE HERHANGİ BİR AĞRI ACI VERMEYEN, KOLAYCA ALINAN SMEAR DENİLEN RAHİM AĞZI SÜRÜNTÜ ÖRNEĞİ TETKİK EDİLMEKTE VE ÇOK ERKEN AŞAMALARDA TESPİT EDİLİP TEDAVİSİ SAĞLANARAK, BU KANSERDEN KORUNABİLMEKTEDİR.
n BU TESTİ 30 YAŞINDAN İTİBAREN EVLİ TÜM BAYANLARIN 5 YILDA BİR YAPTIRMALARI GEREKMEKTEDİR.
7) MEME KANSERİ TARAMASI İÇİN KİMLER BAŞVURMALIDIR?
n BU KANSERİN TARANMASI İÇİN 50-69 YAŞ ARASI TÜM BAYALARIN MERKEZİMİZE BAŞVURMALARI GEREKMEKTEDİR. MERKEZİMİZDE ÖNCE HEKİM TARAFINDAN MUAYENE EDİLEN KİŞİLER DAHA SONRA MAMOGRAFİ DENEN MEME FİLMİ ÇEKİLEREK BÖYLE BİR KANSER VEYA BAŞLANGICI OLUP OLMADIĞI ARAŞTIRILMAKTA, VARSA BÖYLE BİR DURUM TEDAVİ İÇİN YÖNLENDİRİLMEKTE, YOKSA DA RUTİN PROĞRAMA DAHİL EDİLİP EVİNE GÖNDERİLMEKTEDİR.
n RUTİN PROĞRAM; HERHANGİ BİR KİTLE VEYA BELİRTİ YOKSA 50 YAŞINDAN İTİBAREN İKİ YILDA BİR MAMOGRAFİ ÇEKTİRMELERİ GEREKTİĞİ KENDİLERİNE İFADE EDİLMEKTEDİR.
8) TARAMAYI NEDEN BELLİ YAŞLARDA YAPIYORUZ?
n ÇÜNKÜ YAPILAN ÇALIŞMALAR GÖSTERMİŞTİR Kİ; RAHİM AĞZI KANSERİ DAHA ÇOK 30’LU YAŞLARDA BAŞLAMAKTA VE 40-45’Lİ YAŞLARDA İNVAZİV KANSERE DÖNÜŞMEKTE. BU KONUDA BİZİMDE BİR ÇALIŞMAMIZ OLDU VE TOPLUM TABANLI TARAMAYA BU YAŞLARDA BAŞLAMANIN MANTIKLI OLDUĞU SONUCU ORTAYA ÇIKTI.
n YİNE MEME KANSERİ; 30 YAŞINDAKİ HER 2500 KADINDAN BİRİNDE GÖRÜLÜRKEN, 60 YAŞINDAKİ HER 24 KADINDAN BİRİNDE GÖRÜLMEKTEDİR.
n GÖRÜLDÜĞÜ GİBİ BİLİMSEL VERİLER BU YAŞLARDA TARAMAYA BAŞLAMANIN UYGUN OLDUĞUNU GÖSTERMEKTEDİR. DOLAYISIYLA BU TARAMALAR İÇİN ULUSAL STANDARTLAR GELİŞTİRİLMİŞ VE BU DOĞRULTUDA BU YAŞ SINIRLARI TESPİT EDİLMİŞTİR. ANCAK BU ŞEKİLDE GENİŞ BİR NÜFUSU TARAMAYI BAŞARABİLİRİZ.
n AYNI ZAMANDA MERKEZİMİZDE BU TESTLER BU YAŞ GRUBUNDA OLUP SAĞLIK GÜVENCESİ OLMAYANLARA ÜCRETSİZ OLARAK YAPILMAKTADIR. SAĞLIK GÜVENCESİ OLANLARA DA GÜVENCELERİ ÜZERİNDEN BU TESLER YAPILMAKTADIR.
9) KANSER NEDİR? GENEL OLARAK NEDENLERİ NELERDİR?
n HER KANSERİN KENDİNE ÖZGÜ BİR OLUŞUM MEKANİZMASI VAR ANCAK, TÜMÜNÜN ORTAK YÖNÜ; KONTROLSÜZ OLARAK BÜYÜYEN VE ÇOĞALAN HÜCRELERİN NORMAL İŞLEV GÖREN HÜCRELERİ YOK ETMESİ ŞEKLİNDE ÖZETLEYEBİLİRİZ.
n NEDENLERİNİ 4 ANA BAŞLIK ALTINDA TOPLAYABİLİRİZ.
A) KİMYASAL KANSEROJENLERàÇEŞİTLİ KİMYASAL MADDELER, BAZI İLAÇLAR GİBİ
B) FİZİKSEL KANSEROJENLERàİYONİZE RADYASYON (RÖNTGEN FİLMİ ÇEKİMİ İLE YAYILAN RADYASYON), ULTRAVİYOLE RADYASYON (GÜNEŞ IŞINLARI), YABANCI MADDELER (MADDE BAĞIMLILIĞI, HAVA KİRLİLİĞİ VS.)
C) GENETİK YATKINLIK
D) BİLİNMEYEN NEDENLER
à
n SAYDIĞIMIZ NEDENLER VÜCUTTAKİ NORMAL HÜCRELERDE BOZUKLUKLARA YOL AÇMAKTADIR. EK OLARAKTA;
àYAŞIN İLERİ OLMASI
àBAZI HORMONAL BOZUKLUKLARIN OLMASI
àYETERLİ VE DENGELİ BESLENEMEMEK VE
àSİGARA, ALKOL GİBİ ZARARLI ALIŞKANLIKLAR EKLENDİĞİ ZAMAN HÜCRELERDE HASAR OLUŞUMU DAHA DA HIZLANMAKTADIR. BOZULAN BU HÜCRELER NORMAL GÖREVİNİ YAPAMAMAYA BAŞLAMAKTA AYNI ZAMANDA BU BOZULMUŞ HÜCRELER HIZLA ÇOĞALARAK KANSER OLUŞUMUNA NEDEN OLMAKTADIR.
10) KANSERLERİN BELİRTİLERİ VAR MI? NELERDİR?
n KANSER MAALESEF ÇOK SİNSİ BİR HASTALIK. ERKEN DÖNEMDE NE YAZIK Kİ PEK BELİRTİ VERMEMEKTEDİR. BELİRTİLER GENELDE İLERİ EVRELERDE ORTAYA ÇIKMAKTADIR. BU NEDENLE ERKEN TEŞHİS ÇOK ÖNEMLİ VE ERKEN TEŞHİS EDİLEBİLEN KANSERLER İÇİN HALKIMIZ MUTLAKA MERKEZİMİZE BAŞVURARAK TETKİKLERİNİ YAPTIRMALIDIRLAR.
n BUNUNLA BERABER HER KANSERİN KENDİNE ÖZGÜ BELİRTİLERİ MEVCUT. ÖRNEĞİN MEME KANSERİNDE MEMEDE KİTLE, KANLI AKINTI, MEME DERİSİNDE İÇERİYE DOĞRU ÇÖKME, AKCİĞER KANSERİNDE UZUN SÜREN VE TEDAVİYE RAĞMEN GEÇMEYEN ÖKSÜRÜK, KANLI BALGAM, KISA ZAMANDA AŞIRI KİLO KAYBI, BAĞIRSAK KANSERİNDE REKTAL KANAMA, UZUN SÜRELİ DIŞKILAMA ALIŞKANLIĞINDA DEĞİŞİKLİKLER SAYILABİLİR.
n ANCAK BU BELİRTİLER BAŞKA HASTALIKLARDA DA GÖRÜLEBİLDİĞİNDEN, BU TİP ŞİKAYETLERİ OLANLAR HEMEN KANSER MİYİM KORKUSUNA KAPILMAMALI, FAKAT VARSA BÖYLE ŞİKAYETLERİ ASLA DA İHMAL ETMEMELİDİRLER.
11) KANSER BULAŞICI BİR HASTALIK MIDIR?
n HAYIR KANSER BULAŞICI BİR HASTALIK DEĞİLDİR. ANCAK BAZI KANSER TÜRLERİNİN VİRÜSLERDEN DOLAYI OLUŞTUĞU BİLİNMEKTEDİR, HEPATİT VİRÜSÜ, HUMAN PAPİLLOMA VİRÜS GİBİ. ANCAK BUNLARIN BULAŞMA YOLU GRİP VİRÜSÜ GİBİ OLMAYIP DAHA FARKLI YOLLARLA BULAŞIRLAR.
n BU NEDENLE KANSERLİ HASTALARDAN UZAK DURMAK, ONLARI BAKIMSIZ BIRAKMAK KESİNLİKLE DOĞRU DEĞİL, AKSİNE ONLARA YAKIN OLMAK, SÜREKLİ DESTEK OLMAK GEREKİR. ÇÜNKÜ KANSERLİ HASTALARDA MORAL MOTİVASYON HASTALIĞIN SEYRİNİ OLUMLU YÖNDE ETKİLEMEKTEDİR.
n KANSER HASTALARINA KALABALIK ORTAMLARDA MASKE TAKMAYI ÖNERİRİZ. BUNUN NEDENİ, HASTALIK BULAŞTIRMAK DEĞİL, GRİP GİBİ BULAŞICI HASTALIKLARDAN KORUNMAK İÇİNDİR. ÇÜNKÜ GRİP GİBİ BİZLER İÇİN BASİT OLAN BİR HASTALIK NE YAZIK Kİ KANSER HASTALARINDA ÖLÜMCÜL KOMPLİKASYONLARA YOL AÇABİLMEKTEDİR.
12) KANSERDEN NASIL KORUNABİLİRİZ?
n KANSERDEN KORUNMAYI ÜÇ AŞAMAYA BÖLÜYORUZ.
A) BİRİNCİL KORUNMA
B) İKİNCİL KORUNMA
C) ÜÇÜNCÜL KORUNMA
n A) BİRİNCİL KORUMAà HER TÜRLÜ KANSER YAPICI MADDE VE OLUŞUMLA TEMASI ENGELLEMEYİ KASTEDİYORUZ. SİGARA-ALKOL GİBİ ZARARLI ALIŞKANLIKLARDAN KAÇINMAK, YETERLİ VE DENGELİ BESLENMEK GİBİ. KARACİĞER KANSERİNDEN KORUNMAK İÇİN HEPATİT AŞISI YAPTIRMAK GEREKİR (ÇÜNKÜ HEPATİT HASTALIĞININ %5’İ KRONİKLEŞİYOR VE BUNUN DA %1’İ HCC DEDİĞİMİZ KARACİĞER KANSERİNE DÖNÜŞÜYOR. YİNE HPV DEDİĞİMİZ, RAHİM AĞZI KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLMİŞ BAZI AŞILAR MEVCUT VE İSTEYEN YAPTIRABİLMEKTEDİR. KISACA BİRİNCİL KORUNMA İNSANLARIN KENDİLERİNİN ALABİLECEĞİ TEDBİRLERİ KAPSAMAKTADIR.
à
n B) İKİNCİL KORUNMAà BASİT, UCUZ, KOLAY UYGULANABİLİR, KİŞİLERE AĞRI ACI VERMEYEN TESTLER YAPARAK, ŞUAN DA KETEM’DE YAPILAN TESTLER GİBİ, ERKEN TEŞHİS ŞANSI OLAN KANSERLERİ BAŞLANGIÇ SAFHALARINDA TESPİT EDİP, TEDAVİLERİNİ SAĞLAYARAK YİNE BAZI KANSERLERDEN KORUNABİLİRİZ.
n ÜÇÜNCÜL KORUNMADA İSEà KANSER HASTALARI İÇİN, GEREKLİ OLAN EN UYGUN TEDAVİLERİ YAPMAK, BU HASTALIK NEDENİYLE GELİŞEBİLECEK KOMPLİKASYONLARI ENGELLEMEK VE MÜMKÜN OLDUĞUNCA YAŞAM KALİTESİNİ EN ÜST DÜZEYDE TUTMAK HEDEFLENEKTEDİR.
13) RAHİM AĞZI KANSERİ AŞISINDAN BAHSEDER MİSİNİZ?
n RAHİM AĞZI KANSERİNE YOL AÇAN HPV VİRÜSÜNÜN 100’DEN FAZLA TİPİ MEVCUT. BUNLARIN 4’ÜNE KARŞI GELİŞTİRİLMİŞ AŞILAR VAR. DÜNYADA RAHİM AĞZI KANSERİ GÖRÜLEN KADINLARIN BÜYÜK ÇOĞUNLUĞUNDA HPV’ÜN BU 4 TİPİ GÖRÜLMEKTEDİR.
n ANCAK TÜRKİYE DE HANGİ TİPİN YAYGIN OLDUĞU HENÜZ BİLİNMEMEKTEDİR. BU NEDENLE ÜLKEMİZİN RUTİN AŞI TAKVİMİNDE BU AŞI HENÜZ YOK FAKAT BU AŞILAR ŞUANDA ECZANELERİMİZDE SATILMAKTA VE İSTEYEN ÜCRETİ KARŞILIĞINDA ALIP YAPTIRABİLMEKTEDİR.
n 2009 YILI İÇİNDE ARALARINADA ŞANLIURFA KETEMİNDE BULUNDUĞU 17 İLDE BUNA YÖNELİK BİR ÇALIŞMA YAPILDI. BU ÇALIŞMANIN SONUÇLARI YAKIN ZAMANDA YAYINLANACAK VE BÖYLECE TÜRKİYE’DE HANGİ HPV TİPİNİN YAYGIN OLDUĞU BÜYÜK ÖLÇÜDE TESPİT EDİLMİŞ OLACAKTIR. SONUŞLAR BİLİMSEL ALANDA KABUL GÖRÜRSE VE ÜLKENİN EKONOMİK KOŞULLARI UYGUN OLURSA, BELKİ DE BU AŞILAR RUTİN AŞI TAKVİMİNE DE GİRECEKTİR.
14) MEME KANSERİNDEN KORUNMADA NELER YAPILMASI GEREKİR?
n MEME KANSERİ BAYANLARA HAS BİR HASTALIK OLMAYIP ERKEKLERDE DE GÖRÜLMEKTEDİR. FAKAT BAYANLAR İÇİN EMZİRME VE HORMONAL YAPIDAN DOLAYI AKTİF BİR ORGAN OLDUĞUNDAN DAHA FAZLA GÖRÜLMEKTEDİR.
n KORUNMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLERE GELECEK OLURSAK; ÖNCELİKLE BEBEKLERİNİ MUTLAKA EMZİRMELERİ GEREKMEKTEDİR.
n 20 YAŞINDAN İTİBAREN HER BAYANIN HER AY ADET DÖNEMİNDEN SONRA Kİ HAFTA İÇİNDE KENDİ KENDİLERİNE MEME MUAYENESİ YAPMALARI GEREKMEKTEDİR. KADINLARDA EN SIK GÖRÜLEN KANSER OLUP TÜM KADIN KANSERLERİNİN %25’İNİ TEŞKİL ETMEKTEDİR. BU YÜZDEN HER AY KKMM’Sİ YAPMALARI OLDUKÇA ÖNEMLİ VE YAPILMASI GEREKEN İLK ŞEYDE BUDUR. OLDUKÇA KOLAY BİR MUAYENE OLUP, KENDİLERİ UYGULAYACAKLARI İÇİN HERHANGİ BİR ÜCRETİDE YOK DOĞAL OLARAK. BİLMEYENLER, MERKEZİMİZE BAŞVURARAK RAHATLIKLA PERSONELLERİMİZDEN ÖĞRENEBİLİRLER.
n AYRICA 20-39 YAŞ ARASINDAKİ BAYANLARIN 2-3 YILDA BİR DE BİR HEKİME MUAYENE OLMALARI GEREKMEKTEDİR. à
n 40-49 YAŞ ARASI BAYANLARIN DA HER AY KKMM’Sİ YAPMALARI, YILDA BİR KEZ HEKİME MUAYENE OLMALARI VE KONTROL AMAÇLI BİR DEFAYA MAHSUS MAMOGRAFİ ÇEKTİRMELERİ GEREKMEKTEDİR.
n 50 YAŞ ÜSTÜNDEKİ BAYANLARDA İSE YİNE HER AY KKMM’Sİ YAPMALARI, YILDA BİR KEZ HEKİME MUAYENE OLMALARI VE 2 YILDA BİR DE MAMOGRAFİ ÇEKTİRMELERİ GEREKMEKTEDİR.
n BUNLAR UYGULANDIĞI ZAMAN MEME KANSERİ ERKEN DÖNEMLERDE TEŞHİS EDİLMEKTE VE CİDDİ OPERASYONLARA, PAHALI TEDAVİLERE GEREK KALMADAN BU HASTALIKTAN KURTULABİLMEKTEDİRLER.
15) SİGARA VE TÜTÜNÜN KANSERLE İLİŞKİSİ NEDİR?
n SİGARADA 4000’DEN FAZLA KİMYASAL BİLEŞİK VAR. BUNLARIN 60 KADARININ KANSEROJEN OLDUĞU TESPİT EDİLMİŞ DURUMDA. SİGARA İÇENLERDE İÇMEYENLERE GÖRE;
à AKCİĞER KANSERİ 10 KAT DAHA FAZLA GÖRÜLÜYOR
à GIRTLAK KANSERİ 8 KAT
à AĞIZ YUTAK KANSERİ 4 KAT
à YEMEK BORUSU KANSERİ 3 KAT
à İDRAR KESESİ VE PANKREAS KANSERİ 2 KAT DAHA FAZLA GÖRÜLMEKTEDİR.
AYRICA VÜCUTTAKİ TÜM KANSERLERİN %30’U SİGARAYA BAĞLANMAKTADIR.
YİNE ZARARLI ALIŞKANLIKLARDAN ALKOL DE BAŞTA KARACİĞER OLMAK ÜZERE AĞIZ, YEMEK BORUSU VE GIRTLAK KANSERİNE DAHA ÇOK SEBEP OLMAKTADIR.
16) SON OLARAK SÖYLEMEK İSTEDİKLERİNİZ?
n KANSERJENLER YANİ KANSER YAPICI MADDELER VE DURUMLAR, SOLUNAN HAVADA, İÇİLEN SUDA, YENEN BESİNLERDE MEVCUT OLUP HAYATIN BİR PARÇASI VE BİR ŞEKİLDE BUNLARA MARUZ KALIYORUZ.
n KORUNABİLMEK İÇİN SİGARA VE İÇİLEN ORTAM İLE ALKOL GİBİ ZARARLI ALIŞKANLIKLARDAN UZAK DURMAK, SPOR YAPARAK VÜCUDU ZİNDE TUTMAK, YETERLİ VE DENGELİ BESLENMEK GEREKMEKTEDİR.
n TABİ Kİ BİRDE KETEM’E YANİ KANSER ERKEN TEŞHİS, TARAMA VE EĞİTİM MERKEZİNE GELEREK TETKİKLERİNİ YAPTIRMALARINI, KANSERDEN KORKMAMALARINI ANCAK GEÇ KALMAKTAN KORKMALARI GEREKTİĞİNİ ŞANLIURFA’LI HEMŞEHRİLERİME HATIRLATMAK İSTERİM.
n BU İMKANI TANIYAN KANALURFA VE TÜM EKİBE DE AYRICA TEKRAR TEŞEKKÜR EDERİM.
