Aklımda tahayyül ettiklerimi direk olarak anlatmaya başlasam, ilk satırı okuduktan sonra “hadi oradan, ne alakası var?” diyerek, okumayacağınızı bildiğim için, farklı bir yol izleyeceğim. Çok iddialı bir yazı olduğunu tahmin ettiğim için de, konuya tersten giriş yaparak başlamak istiyorum.
15. yüzyılda Atina’da kurumsallaşmaya başlamış olan, fakat gelişimini tamamlaması ve son halini alması yüzyıllar süren “demokrasi” ile Türkiye’nin tanışması, 1839’lu yıllara yani 19. yüzyılın başlarına dayanmaktadır. Referandum ile iktidar partisini seçme olayı, 1923 yılında başlamış, ancak bu tarihten sonra devleti yönetecek olan partiyi, halk seçmiştir.
Kadın erkek farkı gözetilmeksizin, ister şizofren, isterse kara cahil olsun, 18 yaşını doldurmuş olan herkes, oy pusulasını alarak sandığa gitmeye başlamış, bu şekilde adil bir düzenin kurulduğu düşünülmüştür. Tüm dünyada da bu iş hemen hemen aynı şekilde yürütülmektedir.
Yalnız akıllarda soru işareti bırakan iki husus dikkat çekmektedir. Bunlardan birincisi; mazisi 400 bin yıl öncesine dayanan insanlık tarihi, yüz binlerce yıldır seçim ile devlet liderini seçme olayına gitmeyi akıl edememiş de, sadece son birkaç yüz yıl içinde bizler mi akıl edebilmişiz?
İkincisi ise; zeka seviyesi, niyeti, meziyeti, siyasetle alaka derecesi ne olursa olsun, herkese oy kullanma hakkının verilmesi, ne kadar isabetli bir sonucun ortaya çıkmasına imkan vermektedir?
Düşünsenize; adamın biri sabıka kayıtlarına da geçmek sureti ile resmen vatana ihanetten ceza alacak, ardından cezası bitince, önüne sandık indirilerek “bu ülkenin istikbali için kimin lider olmasını istiyorsun?” diye fikri sorulacak. Dahası o adamın kullandığı oy da legal olup, bizzat sonucu etkileyecek.
Ya da ötekisi şizofren olacak, hayal dünyasında kendini kahraman, ülkedeki güvenlik güçlerini de düşman ordusu zanneden bir psikoloji ile o da sandığa giderek oy kullanacak. Onun da oyu ötekisi gibi ülke istikbalini etkileyecek.
Bir örnek daha verelim de asıl tahayyül ettiğimiz şey, net ortaya çıksın. Fıtratı gereği hayatında siyasetle uzaktan yakından alakası olmamış, bir ana haber bültenini dahi sonuna kadar izleme fırsatı bulmamış, hayatı sadece kendi çevresindeki arkadaşlarından, ekonomiyi ise babasının hesabına yatırdığı paradan ibaret sayan bir kız öğrenci ile, bizzat yasalara, vergilere ve enflasyona muhatap olan bir tüccarın veya iş adamının kullandığı oy, vicdana vurduğunuz zaman, hiç eşit olabilir mi? Bu iki insanın kullandığı oy ile, ülke istikbalinin eşit derecede etkilendiği bir seçim sistemi, her yönü ile sağlıklı bir sonuç doğurabilir mi?
Daha dün şahit olduğumuz, yüzünde bir avuç makyaj ile, uzatılan mikrofonlara “ben seçimde Genel Kurmay Başkanına oy vereceğim” diyen genç kızın, ya da “Seçimlerde Fatih Terim desteklenmeli” ifadelerini kullanan birinin sandığa attığı oy, ülke istikbaline bir yarar sağlayabilir mi?
Elbette ki siyasetten anlayan, oy kullanmak için değil, mantıklı olduğunu bildiği için, bilinçli bir şekilde pusulaya mührü basan bayanlar da vardır. Fakat biz ekseriyetini ele akmak durumundayız.
Aslında sorunu ortaya koyup, çözüm önerisini paylaşmayan köşe yazılarından hep nefret etmişimdir. Sadece o değil, devamlı tenkit eden bir muhabbetten veya yalnızca eleştiren bir siyaset anlayışından da tiksinmişimdir. Varsa alternatif bir projen ortaya koymalısın, yoksa kuru kuruya laf üretmeyi hayatım boyunca uygun bulmamışımdır.
Fakat gelin görün ki; bu kadar iddialı bir konu olmasına rağmen, yukarıda bahsettiğim sorunun nasıl çözülebileceği konusunda hiçbir fikre sahip değilim. “Siyasetle alakası olmayan, Başbakan kimdir?, hangi partinin lideri hangi kişidir? Gibi soruları çözemeyecek cehalete sahip olanlar, oy kullanmaktan men edilmeli” diyeceğim olmayacak. “Fıtratı gereği siyaseti, ülke gündemini takip etmekten hoşlanmayan bayanların oyu, yarım oy sayılmalı diyeceğim”, hiç olmayacak.
Geçenlerde, kamera karşısına çıkarak “benim oyum ile, dağdaki çobanın oyu bir olur mu?” diyen mankeni hatırlarsınız. İşte ben de tam bunu anlatmak istiyorum. Gerçekten de hayatını doğuştan kendisine verilmiş güzelliği ile veya vücut hatları ile kazanmış, dış borçtan, bütçe açığından, stopaj vergisinden habersiz bayan bir manken ile hayatını, ektiği ürünün tavan ve taban fiyatlarına endekslemiş, mazot, gübre ve hububat desteklemesi hesabı yapan bir çobanın oyu sizce de eşit olabilir mi?
Hâsılı; modern dünyada en uygun yönetim biçimi “demokrasidir.” Demokrasilerde bile birçok çelişki bulunmakla beraber, insan sayısının 7 milyar olduğu dünyamızda, herkesin memnun kalacağı bir yönetim sisteminin geliştirilmesi imkânsızdır. Hal böyle iken; demokratik dünya ülkeleri, anayasalarını her 10 yılda bir güncellemek durumundadır. Bu bağlamda, Türkiye’de de köklü bir anayasa değişikliğine ihtiyaç bulunduğunu düşünenlerden olduğumu, güncelliğini yitirmiş olan yasaların süratle değiştirilmesi gerektiğine inandığımı hatırlatmak istedim.
Esen kalın…
